BAND PLAN

          เรื่องของ Band Plan เป็นเรื่องที่นักวิทยุสมัครเล่นทุกคนต้องรู้ และเข้าใจอย่างถ่องแท้ ทุกฝ่ายทั้งภาครัฐและตัวนักวิทยุสมัครเล่นเอง จะต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เป็นไปตามข้อบังคับวิทยุระหว่างประเทศ (Radio Regulation)

Band Plan คืออะไร

            Band Plan คือแผนการใช้ความถี่ หมายถึงการวางแผนการใช้งานความถี่วิทยุ ซึ่งจะกำหนดว่า ความถี่ทั้งหมดในโลกนี้มีอะไรบ้าง แบ่งออกเป็นกี่ย่านความถี่ และแต่ละย่านความถี่จะใช้ในกิจการอะไร และในกิจการนั้นที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ความถี่ จะสามารถใช้งานติดต่อสื่อสารในรูปแบบใด ผู้ที่รับผิดชอบในเรื่องนี้คือฝ่ายบริหารความถี่วิทยุ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมมนาคมแห่งชาติ

Band Plan มาจากไหน

            สหภาพโทรคมนาคม International Telecommunication/ ITU เป็นองค์กรผู้ชำนาญการทางด้านความถี่วิทยุของสหประชาชาติ มีรัฐบาลของแต่ละประเทศเป็นสมาชิก มีการประชุมร่วมกันว่าด้วยเรื่องการจัดสรรความถี่วิทยุและข้อบังคับวิทยุระหว่างประเทศ เดิมเรียกว่าการประชุม WARC World Administration Radio Conference ต่อมาเรียกกว่า WRC World Radio Conference ก่อนหน้านี้ จะมีการประชุมกันทุก ๆ 10 ปี ในปัจจุบัน มีการประชุมกันทุก 2-3 ปี

          ITU จะเป็นผู้ทำหน้าที่กำหนดว่า ความถี่ทั้งหมดที่มีอยู่ในโลกนี้แบ่งออกเป็นกี่ย่านความถี่อะไรบ้างและในแต่ละย่านความถี่ ช่วงความถี่ไหน ควรจะนำไปใช้งานในกิจการใดบ้าง เช่น กิจการวิทยุกระจายเสียง โทรศัพท์ การเดินเรือ หรือวิทยุสมัครเล่นเป็นต้น

          การกำหนด Band Plan เป็นเพียงการจัดสรรความถี่แยกประเภทการใช้งาน แต่ไม่ได้บังคับว่า รัฐบาลของประเทศสมาชิกจะต้องมีกิจการนั้น ๆ ด้วย จึงมีอีกหลายประเทศที่ยังไม่พร้อมที่จะมีกิจการวิทยุสมัครเล่นในประเทศของตน หรือมีแบบไม่เต็มรูปแบบ รัฐบาลบางประเทศอาจมีหมายเหตุกับ ITU ว่า ความถี่สำหรับกิจการวิทยุสมัครเล่นอาจกำหนดให้เป็นกิจการรอง

  

IARU Band Plan

            สมาพันธ์นักวิทยุสมัครเล่นนานาชาติ International Amateur Radio Union/IARU เป็นองค์กรผู้ชำนาญการทางด้านวิทยุสมัครเล่น เป็นที่ยอมรับของ ITU สมาชิกขององค์กรประกอบด้วยสมาคมหลักที่เกี่ยวกับกิจการวิทยุสมัครเล่น โดยในประเทศไทยคือสมาคมวิทยุสมัครเล่นแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ / RAST สมาคมของประเทศสมาชิกก็จะมาประชุมร่วมกัน ในเรื่องต่าง ๆ อันเกี่ยวกับกิจการวิทยุสมัครเล่น ทำหน้าที่ส่งเสริมและปกป้องรักษาผลประโยชน์ของกิจการวิทยุสมัครเล่น

            IARU ในฐานะที่มีความชำนาญในเรื่องกิจการวิทยุสมัครเล่น ก็จะทำหน้าที่ช่วยเหลือภาครัฐในการกำหนดว่า ในแต่ละย่านความถี่ที่ได้รับมาจาก ITU นั้น ควรจะใช้งานติดต่อสื่อสารรูปแบบใดบ้างเช่น Mode EME, CW, FM, DATA เป็นต้น  เพื่อเป็นแนวทางให้กับสมาคมฯ หลักของประเทศ หรือภาครัฐดำเนินการเป็นรูปแบบเดียวกัน ในแต่ละประเทศจะกำหนดรายละเอียดเพิ่มเติมมากน้อยหรือไม่ ขึ้นอยู่กับเหตุผลความจำเป็นของแต่ละประเทศ

โดยในประเทศไทยได้จัดสรรความถี่ดังต่อไปนี้

THAILAND AMATEUR RADIO BAND PLAN

                   1.800 - 1.825 (160 Meter)
                   3.500 - 3.540 (80 Meter)
                   7.000 - 7.200 (40 Meter)
                   10.100 - 10.150 (30 Meter)
                   14.000 - 14.350 (20 Meter)
                   18.068 - 18.168 (17 Meter)
                   21.000 - 21.450 (15 Meter)
                   24.890 - 24.990 (12 Meter)
                   28.000 - 29.700 (10 Meter)
                   144.000 - 146.000 (20 Meter)
                   435.000 438.000 (70 CM) FOR RECEIVE SATTLELITE ONLY

CR. Bandplan Photo by RAST and HS2JFW Page.

Electronic Logbook

          Electronic Logbook คืออะไร Electronic Logbook ก็คือโปรแกรมที่ใช้บันทึกการติดต่อสื่อสารในการสนทนาของเรากับคู่สถานี QSO ซึ่งทำไมเราต้องใช้ Electronic Logbook ก็เพื่อใช้สำหรับยืนยันและบันทึกการติดต่อของเราเพื่อใช้สำหรับลงใน QSL Card ในกรณีที่ผู้ที่ติดต่อเราต้องการที่จะขอแลกเปลี่ยน QSL Card ในการขอขึ้นรางวัล อีกทั้ง Electronic Log ก็ยังสามารถที่จะช่วยเราในการปรินท์ข้อมูลการติดต่อต่าง ๆ ได้โดยไม่ต้องใช้การเขียน โดย Electro Log มีหลากหลายโปรแกรมเป็นอย่างมาก แต่ในที่นี้ขอแนะนำโปรแกรม XMLOG ซึ่งเป็น Electronic Log โปรแกรมหนึ่งที่มีความง่ายต่อการใช้งาน เหมาะสำหรับนักวิทยุฯ มือใหม่ ๆ ในการใช้อย่างมาก และสามารถที่จะ Import หรือ Export ไฟล์ไปใช้งานอื่น ๆ ได้อย่างง่ายดาย

สามารถ Download Program นี้ได้ที่ http://www.xmlog.com/

DXCC คือ อะไร

DXCC หรือ DX Century Club เป็นรางวัลเกี่ยวกับวิทยุสมัครเล่นที่บรรดานักวิทยุสมัครเล่นทั่วโลกหลาย ๆ ท่านใฝ่ฝันอยากจะได้มาไว้ในครอบครองสักครั้งหนึ่งของการเป็นนักวิทยุสมัครเล่น โดยการติดต่อนักวิทยุสมัครเล่นทั่วโลกตาม DXCC List ให้ได้ครบ100 ประเทศขึ้นไป หรือมากกว่า โดยรางวัล DXCC นี้จะออกโดย สมาคมวิทยุสมัครเล่นแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา หรือ American Radio Relay League (ARRL) โดยนักวิทยุสมัครเล่นทั่วโลกมีสิทธิ์ที่จะขอขึ้นรางวัลนี้ได้ โดยส่งบัตรยืนยันการติดต่อสื่อสารที่ได้รับการแลกเปลี่ยนจากเพื่อนนักวิทยุฯ ไปที่ ARRL หรือ การใช้ LOGBOOK OF THE WORLD (LOTW) โดย รางวัลดังกล่าวนี้ แต่ละใบจะมีหลายเลขการรับรางวัลของแต่ละคนเรียงตามลำดับก่อนหลังการขอขึ้นรางวัลไป โดยมีรายละเอียดแต่ละรางวัลจำนวน 16 DXCC Awards แยกได้ดังต่อไปนี้

          1.  MIXED

          2.  PHONE

          3.  CW

          4.  DIGITAL

          5.  SATELLITE

          6.  160 Meters

          7.  80 Meters

          8.  40 Meters

          9.  30 Meters

          10.  20 Meters

          11.  17 Meters

          12.  15 Meters

          13.  12 Meters

          14.  10 Meters

          15.  6 Meters

          16.  2 Meters

  

          และรวมถึง การติดต่อครบ 5 Band ก็จะมีรางวัล 5 Band DXCC หรือ DXCC Honor Roll ที่ต้องได้รับการยืนยัน ตั้งแต่ 331 ประเทศขึ้นไป ในโหมด 1-5 หรือ DXCC #1 Honor Roll ที่ต้องได้รับการยืนยัน ตั้งแต่ 340 ประเทศขึ้นไป ตาม DXCC List หรือ DXCC Challenge AWARD , QRP DXCC.

DXCC List : http://www.arrl.org/files/file/DXCC/2015_Current_Deleted.txt

ที่มา : http://www.arrl.org/dxcc

Amateur Radio Contest / การแข่งขันในกิจการวิทยุสมัครเล่น

          การแข่งขันในกิจการวิทยุสมัครเล่นคืออะไร การแข่งขันในกิจการวิทยุสมัครเล่นก็คือ การติดต่อสื่อสารในเวลาที่กำหนด และแลกเปลี่ยนสิ่งที่การแข่งขันกำหนด โดยให้ติดต่อให้ได้จำนวน QSO ให้ได้เป็นจำนวนมากที่สุด

          ก่อนการแข่งขัน ผู้เข้าร่วมการแข่งขันควรจะต้องศึกษาถึงกฎระเบียบต่าง ๆ ของการแข่งขันให้เข้าใจ เพื่อให้การแข่งขันดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย ยุติธรรม และความมีสปิริต และเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาในภายหลังการแข่งขันจบ

          ในการแข่งขันในกิจการวิทยุสมัครเล่น แต่ละการแข่งขัน จะมีการแบ่งเป็น Class ต่าง ๆ อาทิเช่น

          1.  การแข่งเป็นทีม

                   1.1  ออกอากาศพร้อมกันทุก Band (Multi Multi Operator)

                   1.2  ออกอากาศเครื่องเดียว (Multi Single Operator)

          2.  การแข่งขันแบบคนเดียว

                   2.1  ออกอากาศคนเดียว ความถี่เดียว (Single Operator Single Band)

                   2.2  ออกอากาศคนเดียว หลายความถี่ (Single Operator Multi Band)

          3.  การแข่งขันแบบคนเดียว กำลังส่งต่อ (Single Operator QRP)

          4.  การแข่งขันแบบคนเดียว มือใหม่ (Single Operator Rukee)

          ผู้เข้าแข่งขันแต่ละท่านจะต้องเลือก Class ที่จะแข่งขันที่เห็นว่าเหมาะสมกับตนเองมากที่สุด โดยในการแข่งขันนั้น เวลาอาจจะเป็น 48 ชั่วโมง หรือ 27 ชั่วโมง หรือ 24 ชั่วโมง หรือ 1 ชั่วโมง ก็เป็นได้สำหรับการแข่งขันรายการเล็ก ๆ ซึ่งส่วนใหญ่มักจะมีการแข่งขันตลอดทุกสัปดาห์ โดยรายการแข่งขันรายการใหญ่ ๆ จะเป็นการจัดโดย นิตยสาร CQ แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ในรายการ CQ WW ซึ่งจะแยกเป็น CQ WW WPX และ CQ WW DX โดยแยกเป็น Mode คือ Phone , CW , RTTY

          สิ่งสำคัญในการแข่งขันอีกประการหนึ่งก็คือ ผู้เข้าแข่งขันจะต้องทราบว่าอะไรคือ Multiplier สำหรับการแข่งขันรายการนั้น ๆ เพราะเจ้าตัว Multiplier นี่เองคือตัวที่จะทำคะแนนให้เราได้เป็นอย่างดี และหากผู้เข้าร่วมการแข่งขันอยากที่จะได้รับ Award หรือ บัตรรางวัล จากผู้จัดการแข่งขัน ก็ต้องมีการวางแผนให้ดี และศึกษาว่ามีใครเข้าแข่งขันใน Class ไหน และเราควรที่จะไปลงใน Class ไหน เพื่อไม่ต้องชนกับสถานีใหญ่ ๆ หรือ สถานี BIG GUN โดยการเข้าไปดูการ announcement ได้ที่ http://www.ng3k.com/Contest/

การเช็คเน็ท คือ

          การเช็คเน็ท เป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่นักวิทยุสมัครเล่น ที่มักจะทำเป็นประจำเรื่อยมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน  การเช็คเน็ทฯ ก็คือ การทดสอบสัญญาณวิทยุของนักวิทยุสมัครเล่น  ในแต่ละวันจะมีการทดสอบกี่ครั้งก็ได้ ไม่มีรูปแบบที่ตายตัวครับ แต่โดยปกติก็จะวันละ 1 ครั้ง ซึ่งผู้ที่นัดทำการทดสอบสัญญาณส่วนใหญ่ก็จะเป็นสถานีควบคุมข่ายหรือกลุ่ม / ชมรมต่างๆ ซึ่งในกลุ่มหรือชมรมอาจจะมีการหมุนเวียนผู้ที่ทำหน้าที่เน็ทคอนโทรล เพื่อเป็นการฝึกการปฏิบัติหน้าที่เป็นเน็ทคอนโทรลให้ชำนาญ เผื่อไว้ใช้ในยามฉุกเฉินนั่นเอง

          การทดสอบสัญญาณวิทยุ นอกจากจะเป็นการทดสอบอุปกรณ์ในสถานีวิทยุฯ นั้น ๆ ว่ายังคงใช้งานได้เป็นปกติหรือไม่แล้ว อีกประการหนึ่งก็คือ การเตรียมความพร้อมในการเป็นเครือข่ายสื่อสารสำรองฉุกเฉิน  นอกจากจะเป็นการทดสอบอุปกรณ์แล้วยังเป็นการฝึกฝนการรับส่งสัญญาณแบบมีแบบแผนอีกด้วย

วัตถุประสงค์ของการเช็คเน็ท

1.  เพื่อเตรียมอุปกรณ์สื่อสารให้พร้อมสำหรับใช้ในยามฉุกเฉิน

2.  เพื่อรับฝังข่าวสารจากสถานีควบคุมข่าย (สถานีควบคุมข่ายมักมีประกาศข่าวสารก่อนเริ่มทดสอบสัญญาณ)

3.  เป็นการแจ้งให้เพื่อน ทราบว่าเรายังออกอากาศอยู่

4.  เพื่อเป็นการฝึกปฏิบัติทำหน้าที่เป็นเน็ทคอนโทรล(แม่ข่าย) และผู้ร่วมทดสอบสัญญาณ(ลูกข่าย)

          การที่เรากดคีย์ ออกอากาศไปในความถี่ ซึ่งปัจจัยต่างๆ ครบ รวมทั้งอุปกรณ์ รวมทั้งสภาพอากาศ แต่ทำไมถึงส่งสัญญาณได้ไม่ดีเท่าเมื่อวาน เมื่อพบความผิดปกติของการอกอากาศ เราจึงต้องมาตรวจสอบอุปกรณ์แล้ว โดยเริ่มตรวจสอบ ตั้งแต่เครื่องวิทยุ , สายนำสัญญาณ , สายอากาศ ซึ่งอาจมีส่วนใดส่วนหนึ่งที่เกิดความผิดปกติ การเช็คเน็ท จึงเป็นเหมือนกิจกรรมที่ให้เราทดสอบการทำงานของเครื่องวิทยุไปในตัวนั่นเอง

ความถี่ WARC BAND

          WARC BAND มาจากคำว่า World Administration Radio Conference Band ประกอบไปด้วย 3 ส่วนของความถี่คลื่นสั้น (Shortwave radio spectrum) โดยผู้ใช้จะต้องได้รับการอนุญาต หรือ ประกาศนียบัตรพนักงานวิทยุสมัครเล่น

          โดยความถี่ที่ใช้ได้ของ WARC BAND นั้นจะเป็นความถี่ 30 เมตร (10.100-10.150 MHz.) , 17 เมตร (18.068-18.168 MHz.) และ 12 เมตร (24.890-24.990 MHz.) โดยใช้ชื่อตามการประชุม World Administration Radio COnference ในปี 1979 หรือ พ.ศ. 2522 เพื่อให้ใช้สำหรับนักวิทยุสมัครเล่น

          โดยได้มีการเริ่มใช้ความถี่ WARC Band กันในช่วงต้นปี 1980 หรือ พ.ศ. 2523 เป็นต้นมา แต่ด้วย Bandwidth ที่ได้รับการจัดสรรให้ใช้งานนั้น มีช่วงที่น้อยมาก คือ อยู่ประมาณ 100 Hz. และได้มีข้อตกลงกันว่า การใช้งานความถี่ WARC Band นี้ไม่สามารถที่จะใช้ในการแข่งขันที่มีขึ้นสำหรับกิจการวิทยุสมัครเล่นได้ โดยข้อตกลงนี้ ได้รับการบรรจุลงอย่างเป็นทางการ เช่นใน IARU ภูมิภาคที่ 1 ได้ระบุไว้ใน คู่มือ HF Manager's Handbook เลยว่า " การแข่งขันที่มีขึ้นสำหรับกิจการวิทยุสมัครเล่น จะต้องไม่มีในความถี่ 10 , 18 และ 24 MHz.

          ในทั่วโลกความถี่ 30 เมตร หรือ (10.100-10.150 MHz.) ไม่อนุญาตให้ใช้ในการติดต่อสื่อสารในระบบเสียงพูด (PHONE) ยกเว้นในสถานะการณ์ฉุกเฉินเท่านั้น 

#4 I will not interfere with the DX station or anyone calling and will never tune up on the DX frequency or in the QSX slot. / จะต้องไม่เป็นการสร้างการรบกวนสถานีทางไกล เช่นการปรับแต่งเครื่องขยายกำลังส่งใน ช่วงความถี่ที่กำลังมีการติดต่อใช้งานอยู่

 #4   I will not interfere with the DX station or anyone calling and will never tune up on the DX frequency or in the QSX slot.

Sadly, this covers a multitude of operators, employing poor operating practices. 

We are frequently afflicted with “Policemen,” people who repeatedly jump in to tell callers that “the DX is listening up” – often adding a gratuitous insult. 

The rule is quite simple: never, ever transmit on the DX frequency for any purpose whatsoever. 

I will pay attention to the operator's instructions if he is operating "split" so as to stay in his preferred bandwidth.

#4 ฉันจะไม่เข้าไปรบกวนสถานีวิทยุทางไกล (สถานี DX) หรือสถานีใด ๆ ก็ตามที่กำลังติดต่อกันอยู่ รวมทั้งจะไม่ปรับหรือจูนคลื่นไปยังความถี่ที่มีการติดต่อสื่อสารทางไกล หรือ ช่องความถี่ที่มีคนกำลังเฝ้าฟัง (QSX) กันอยู่

ถือว่าเป็นเรื่องที่น่าหดหู่ใจที่เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นกับพนักงานวิทยุสมัครเล่น กับหลักปฏิบัติที่ไม่ถูกต้อง ดังที่กล่าวไปแล้วข้างต้น

บ่อยครั้ง เรามักจะรู้สึกไม่สบายใจกับวิธีการที่มีคนที่ทำตัวคล้าย ๆ กับ " ผู้คุมกฎ " ซึ่งมักจะขาดการไตร่ตรองให้ดี ก่อนที่จะออกมาแจ้งบ่อยครั้งว่า " สถานีทางไกลกำลังติดต่อกันอยู่ " ซึ่งบ่อยครั้งที่คำพูดแบบนี้มักจะทำให้เรารู้สึกว่าเสียหน้า

กฎหรือหลักในการปฏิบัติแบบง่ายๆ ก็คือ (เรา) ต้องไม่ออกอากาศในความถี่ที่เขากำลังมีการติดต่อสัญญาณทางไกลกันอยู่ ไม่ว่าจะด้วยวัตถุประสงค์ใดก็ตาม ในทุกกรณี

ฉันจะคอยรับฟังคำสั่ง (ตามคำร้องขอ) ของผู้ที่กำลังติดต่อสื่อสารกัน แบบส่งความถี่หนึ่ง และรับที่ความถี่หนึ่ง เพื่อที่จะได้ใช้ในย่านความถี่ที่ถูกต้อง (ทั้งรับ และ ส่ง)

Special Thanks : HS1LCI , HS4YSB สำหรับคำแปลข้อนี้ครับ